Ở Ý, việc sản xuất bút khởi đầu hơi muộn hơn các nước châu Âu khác, như Đức và Anh.

Đầu những năm 1900, tuy đã có những công ty bắt đầu sản xuất các thành phần cấu tạo và overlays (lớp phủ ngoài thân bút), nhưng mãi đến thập kỷ thứ hai của thế kỷ 20 thì những cơ sở sản xuất thực sự đủ tiêu chuẩn mới được thành lập: Tibaldi, Aurora, Montegrappa, Ancora, Nettuno, v.v…

Những sản phẩm đầu tiên là bút eyedropper và safety, lấy cảm hứng chủ đạo từ bút Mỹ và Đức. Thảng hoặc cũng có những kiểu bút mang tính thử nghiệm,cách tân, chẳng hạn cây Perfectta của Tibaldi (bơm mực vặn khá lạ làm bằng cao su cứng màu đen và ngòi có thể vặn vào trong được), Automatica của Nettuno (cũng có bơm mực giống Perfectta và cơ chế hoạt động được vận hành bởi phần phía trên bầu chứa mực), Iris của Leoncini (rất giống Perfectta), v.v…

Vào thập niên 20, nhiều công ty đã khai thác lợi thế từ những chiến dịch quảng cáo hỗ trợ bởi những đại lý bút Mỹ tại Ý và những bút Ý có phong cách như của Mỹ trên thị trường: Duofold, một kiểu bút đẹp thời đó, đã làm tăng một số lượng lớn bút Ý trông-giống-Duofold. Cây bút hiệu Parker này đã được tái thiết kế và rồi được tung vào thị trường Ý: làm bằng cao su cứng (màu đen, san hô đỏ, hoặc loại vân gỗ và gợn sóng màu xanh da trời/vàng và xanh lá/vàng); sau đó là celluloid, màu thuần chất và hợp chất, kết hợp cẩm thạch.

Một trong những nét đặc trưng rõ nét nhất của bút Ý là overlays được chế tác từ kim loại quý, vì người Ý tự tin vào truyền thống trang sức lâu đời và vững mạnh, nhiều thợ kim hoàn giỏi. Những bút nhập khẩu (Waterman, Kaweco, Astoria, Montblanc, Parker) được phong phú hóa và tô điểm bằng những trang trí tinh xảo, từ những đường trang trí guilloché đơn giản tới những thiết kế tinh chế của inlays (phần bên trong bút), những chi tiết chạm nổi và men tráng.

Thập niên 30, hoạt động sản xuất bút ở Ý đã kinh qua một quá trình trưởng thành tuyệt vời: bắt đầu từ cuối những năm 20, nhờ vào sự khuyến khích của chính phủ và được miễn thuế; sau đó là việc áp dụng cái gọi là “tự thỏa mãn” (self-sufficiency) để chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu bút ngoại quốc, để cho các nhà sản xuất bút Ý độc chiếm thị trường trong nước. Cùng lúc ấy, việc đồng ý cộng tác với Đức đã đảm bảo sự ổn định về nguyên vật liệu và thành phần cấu tạo giá thành thấp.

Giữa 1930 và 1939, số công ty bút ở Ý đã lên đến hơn 150, việc ước đoán số nhãn hiệu được sản xuất và có mặt trên thị trường trong thời gian này là hầu như không thể.

Bút được sản xuất với bất kỳ khuôn mẫu, kiểu trang trí và màu sắc nào có thể, được làm theo đơn đặt hàng từ phía các cửa hiệu bút hoặc các công ty bảo hiểm (hay tương tự), nơi bút được dùng như hàng khuyến mại hay quảng cáo của các công, có mặt trên thị trường nhờ vào các đơn đặt hàng theo danh mục.

Tuy những bút này không đắt tiền, đơn giản và không hấp dẫn lắm, nhưng lại đạt đến sự cách tân. Vì đang ở trong “thời đại Duofold”, những sản phẩm nổi tiếng của Mỹ (như Vacumatic hay Doric) tiêu biểu cho cội nguồn sáng tạo: những bút này không phải là sao chép, mà luôn luôn được tái thiết kế và xâm nhập vào thị trường bởi những tiêu chuẩn kết hợp màu sắc khác nhau, cùng sự cân đối và cả phong vị.

Những công ty cỡ vừa (Tibaldi, Ancora, Nettuno, Penco, Tabo, Radius,…) đã sản xuất được những cây bút tốt và đẹp nhất của mình vào thời gian đó, kết hợp thành thạo giữa sản xuất công nghiệp với truyền thống thủ công cùng với tính sáng tạo. Những công ty lớn (Aurora, Omas, Columbus, Montegrappa) đã khai sinh ra những công cụ viết phi thường, đại diện cho một trong những dấu ấn rõ nét nhất của phong cách Ý và tính thẩm mỹ.

Hoạt động sản xuất bút vẫn tiếp diễn; tuy nhiên, nó phải chịu sự hạn chế của chiến tranh về mặt tài chính. Loại celluloid chất lượng cao trở nên khó tìm hơn, và vàng cũng đã bị hạn chế sử dụng. Kết quả là nhiều công ty chỉ còn biết dựa vào những vật liệu có sẵn. Nhiều bút mất đi tính đồng nhất và cả dải màu sắc cũng thay đổi, ngòi vàng được thay bằng ngòi thép. Việc dùng chrome trang trí trở thành điều thiết yếu. Các công ty gọi những hợp kim thép dùng làm ngòi bằng tên khác nhau. Omas dùng Permanio, Aurora là Platiniro, Tilbadi là Irisdital, v.v…

Vào cuối thời kỳ xung đột, bút Mỹ lại tràn ngập khắp thị trường Ý. Nó sang trọng, mới mẻ và đáng tin cậy. Được hỗ trợ bằng những chiến dịch quảng cáo khổng lồ, và trên hết, giá cả bút Mỹ ở mức cạnh tranh cao. Lúc đó, kinh tế nước Ý đang trong cảnh hỗn loạn: nhiều chi nhánh sản xuất bị dội bom, và đa số các nhà sản xuất không đủ sức mạnh tài chính cần thiết để hiện đại hóa trang thiết bị.

Những người giữ ý định bám lấy truyền thống sớm bị đào thải trong một thời gian ngắn.; thay vào đó, những ai có khả năng kết hợp giữa truyền thống với cách tân cùng những sản phẩm có chất lượng đáp ứng nhu cầu của thị trường với mức giá cạnh tranh, đã đạt được quyền hy vọng vào tương lai.

Aurora chọn những đổi mới và kiểu mẫu ở mức giá vừa phải với model 88, và thu được thành công lâu dài ngay tức thì; còn Omas nhắm đến truyền thống chất lượng và kiểu mẫu có tiêu chuẩn kỹ thuật và giá thành cao – model 361; đã củng cố cho loại bút công nghiệp mang tính kinh tế được sản xuất với số lượng lớn và không hề thất bại chút nào.

- Minh Thảo